Wstęp
Polityka rachunkowości stanowi fundament prawidłowego i zgodnego z obowiązującymi przepisami prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jej właściwe opracowanie jest kluczowe dla zapewnienia spójności, transparentności i poprawności sporządzanych sprawozdań finansowych. W artykule omówimy kroki, które należy podjąć, aby przygotować politykę rachunkowości zgodną z aktualnymi wymogami prawa, zwracając uwagę na obowiązujące regulacje, najnowsze zmiany legislacyjne, a także praktyczne aspekty jej tworzenia.
Podstawy prawne i definicja polityki rachunkowości
Polityka rachunkowości to zbiór zasad, procedur i wytycznych określających sposób ewidencji zdarzeń gospodarczych oraz sporządzania sprawozdań finansowych. Zgodnie z przepisami, jej podstawę stanowi art. 4 i 10 ustawy o rachunkowości[1], które nakładają obowiązek dostosowania procedur do obowiązujących norm. Implementacja polityki zapewnia jednostce spójność i jednoznaczność w dokumentowaniu działalności gospodarczej, co jest warunkiem zgodności z prawem i ułatwia nadzór finansowy.
Najważniejsze jest zatem, aby polityka odzwierciedlała specyfikę działalności firmy i była zgodna z obowiązującymi aktualnie przepisami, szczególnie biorąc pod uwagę nadchodzące zmiany legislacyjne od 1 stycznia 2025 roku[2].
Proces sporządzania polityki rachunkowości
Sporządzenie polityki rachunkowości to wieloetapowy proces, który wymaga dokładnego przeanalizowania potrzeb jednostki i odniesienia ich do obowiązujących norm prawnych. Rozpoczyna się od zdefiniowania zasad ewidencji, obejmujących m.in. sposób rozpoznawania dochodów i kosztów, a także wytyczne dotyczące sporządzania sprawozdań finansowych. Kluczowym elementem jest także przeprowadzenie inwentaryzacji majątku zgodnie z planem i dokumentacją[3].
Po ustaleniu podstawowych zasad, konieczne jest przygotowanie dokumentacji, w tym zarządzeń, protokołów i wzorów dokumentów, które będą stanowiły podstawę działalności księgowej. Ważne jest, aby wszystkie elementy polityki były spójne i odzwierciedlały aktualne wymogi prawne.
Kluczowe komponenty polityki rachunkowości
Przy tworzeniu polityki rachunkowości nie można pominąć istotnych elementów składowych, które determinują prawidłowe funkcjonowanie systemu księgowego. Do najważniejszych należą:
- komentarz do planu kont, wyjaśniający zasady klasyfikacji i ewidencji kont;
- procedury inwentaryzacyjne, w tym wzory dokumentów i protokołów;
- zasady sporządzania raportów finansowych, obejmujące częstotliwość i formę ich tworzenia;
- wzory księgowań na kontach bilansowych i pozabilansowych, wraz z instrukcjami ich stosowania.
Wszystkie te elementy mają na celu zapewnienie spójności i przejrzystości ewidencji, co jest kluczowe dla audytów i kontroli zewnętrznych[3].
Uaktualnienia wynikające z nowych przepisów od 2025 roku
Od 1 stycznia 2025 roku obowiązują nowe limity dotyczące prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz badania sprawozdań finansowych. Próg, który decydował o obowiązku ich prowadzenia, został podniesiony z 2 mln euro do 2,5 mln euro, co w złotych przekłada się na około 10 711 500 zł[4].
Zmiany te mają wpływ na szeroko rozumiany proces sporządzania polityki rachunkowości, szczególnie w zakresie weryfikacji i aktualizacji limitów oraz procedur związanych z audytem. Wzrost limitów oznacza, że część mniejszych jednostek zyskała większą swobodę w zakresie prowadzenia dokumentacji finansowej, co jednak wymaga od nich precyzyjnego dostosowania własnej polityki do nowych realiów[2].
Warto podkreślić, że oprócz zmian limitów, pojawiły się także nowe wytyczne dotyczące dokumentacji i kontroli, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w tworzonej polityce.
Podsumowanie
Tworzenie polityki rachunkowości zgodnej z obowiązującymi przepisami wymaga systematyczności, znajomości norm prawnych oraz bieżącej wiedzy na temat zmian legislacyjnych. Kluczowe jest, aby proces ten obejmował kompleksowe określenie zasad ewidencji, sporządzania raportów, inwentaryzacji oraz dokumentacji. Nowelizacje od 2025 roku wprowadzają istotne zmiany w limitach, które należy uwzględnić podczas aktualizacji polityki rachunkowości, co ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie jednostki zarówno pod względem prawnym, jak i operacyjnym.
Właściwie opracowana polityka zapewnia jednostce stabilność, zgodność z prawem i ułatwia kontrolę nad procesami finansowymi, co jest niezbędne dla utrzymania rzetelności i wiarygodności sprawozdań finansowych.
Źródła:
- [1] https://g.infor.pl/p/_files/38374000/ustawa-o-rachunkowosci-38374381.pdf
- [2] https://gofin.pl/rachunkowosc/17,1,85,316089,nowelizacja-przepisow-ustawy-o-rachunkowosci-od-1-stycznia.html
- [3] https://www.profinfo.pl/sklep/polityka-rachunkowosci-2025-w-samorzadowych-jednostkach-budzetowych,625033.html
- [4] https://biz.legalis.pl/zmiany-w-zakresie-rachunkowosci-od-1-stycznia-2025-roku/
- [5] https://pomoc.fakturomania.pl/support/solutions/articles/36000521658-polityka-rachunkowo%C5%9Bci-kluczowe-zasady-i-elementy
FilipZoladek.pl to ogólnotematyczny portal tworzony z myślą o ludziach, którzy lubią wiedzieć więcej – ale bez nadęcia. Łączymy codzienność z inspiracją, praktykę z pasją. Piszemy o tym, co naprawdę ma znaczenie: od finansów i zdrowia, przez modę i technologię, aż po ogród i rozrywkę.